The Botanist's Reverie
Retort Art Space
Amsterdam, 11 juni – 10 juli 2011

Opening: Zaterdag 11 juni 2011 17:00 uur


De groepstentoonstelling The Botanist's Reverie in Retort Art Space toont werken van vijftien kunstenaars en ontwerpers, die ieder op hun eigen manier de natuur -en flora in het bijzonder– verbeelden of gebruiken als materiaal. Plantstructuren van papier, verknoopte wilgen, porseleinen fantasieplanten en draagbare tuinen brengen de esthetiek van de natuur naar voren naast de toenemende beïnvloeding en maakbaarheid van de natuur.

Hoe wij de natuur zien en hoe wij ermee omgaan is aan verandering onderhevig. De wetenschappelijke en artistieke interesse in de natuur beleefde een hoogtepunt tijdens de romantiek. Romantici zagen de natuur als een zelfstandige organische entiteit met haar eigen wetmatigheden, die menselijke emoties en waarden weerspiegelde. Zij bestudeerden de natuur als nooit tevoren en zagen haar als een bron van informatie over het leven op aarde. De beroemde dichter, schrijver, filosoof en natuurwetenschapper Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) geloofde bijvoorbeeld in het bestaan van een 'oerplant' waarin de wetmatigheden, oftewel de verschijningsvormen van alle andere planten besloten zouden liggen.

Het bestaan van deze wetmatigheden waar Goethe zo naar zocht en waarin hij geloofde, is inmiddels ontdekt en bewezen namelijk in de vorm van het DNA. Door technische ontwikkelingen is de mens tegenwoordig in staat deze wetmatigheden te veranderen en zelfs geheel te ontwerpen. Het idee van de natuur als een zelfstandige entiteit is onhoudbaar geworden en zal moeten plaatsmaken voor een geheel ander begrip van natuur, namelijk een door de mens gecontroleerde natuur, een genetisch gemodificeerde en artificiële natuur, waaraan allerlei politieke en economische belangen kleven. Daarom zijn wetenschappers en kunstenaars nu net als in de periode rond 1800 wederom erg geïnteresseerd in hoe wij de natuur moeten bezien en hoe we ermee om dienen te gaan. Zij experimenteren onder meer met levende materialen en de nieuwe mogelijkheden die de techniek hen biedt en roepen daarmee allerhande ethische vraagstukken op over natuurbeïnvloeding en de maatschappelijke gevolgen daarvan.

Zo zal de toekomstige botanist wellicht zelf in staat zijn om planten te creëren in plaats van ze enkel te bestuderen. Hij zal zich vervolgens vooral moeten verdiepen in de juridische kant van de zaak: de patenten op artificiële natuurproducten.

De tentoonstelling en het extra programma verwijzen naar en reflecteren op deze ontwikkelingen. Retort Art Space presenteert het extra programma in samenwerking met The Arts and Genomics Centre/Universiteit Leiden. Dit bestaat uit lezingen door onder meer hoogleraar Kunstgeschiedenis prof. dr. R. Zwijnenberg over biokunst (30 juni), masterstudent Kunstgeschiedenis en Filosofie van de Levenswetenschappen Laura Mudde over de rol van kunstenaars in het ecologische debat (16 juni), David Louwrier (Life Sciences & Technology) over het zebrafish-project van biokunstenaar Adam Zaretksy (30 juni) en een lezing over de relatie tussen mens en natuur door beeldend kunstenaar Jasper Griepink (16 juni)